De bibliotheek van de Staatsuniversiteit en de erachter gelegen Faculteit Geschiedenis zijn iconen van de modernistische architectuur van Tbilisi. Socialist modernism at its finest. Typisch Sovjet, maar wel met de nodige Georgische couleur locale. Je kunt een bezoek aan de bibliotheek mooi combineren met een bezoek aan de befaamde luchtbrugflats van Nutsubidze. Het is sowieso leuk om je op een doordeweekse dag in het studentenleven van Tbilisi te begeven.

De gebouwen van bibliotheek en faculteit maken deel uit van een groter, onvoltooid project: de universiteitscampus. Het complex, 240 hectare groot, moest plaats bieden aan meer dan 8.000 studenten, vijf miljoen boeken, een museum, een leeszaal met 1.300 zitplaatsen, een restaurant en een gymzaal. Tegenwoordig dient de bibliotheek vooral als college- en examenzaal van de Staatsuniversiteit van Tbilisi. Een groot deel van het gebouw is niet in gebruik.

Bij mijn bezoek in 2019 wordt er flink verbouwd. Aan de straatkant zijn renovatoren bezig om vanuit een hangende bak nieuwe marmeren platen aan te brengen op de gevel. Bij zo’n megagebouw moet je al gauw een hele groeve leegtrekken om de boel opnieuw te bekleden. Ook binnen wordt er volop verbouwd.

Ik kan zonder problemen het gebouw binnenlopen en er fotograferen. In de centrale hal staat meubilair uit de Sovjettijd oneerbiedig opgetast. De plafonds zijn gedecoreerd met smalle partjes metalen buis die gezamenlijk patronen vormen. De verlichting is magertjes, de grote ruimtes ogen troosteloos. Af en toe kom je een plukje studenten tegen. Wat zijn ze jong! De examenzaal is groot klaar voor gebruik.

Onder de overdekte passages, half onder de bibliotheek, is een man aan het hardlopen, maar dan traag, met verende tred, als in trance. Hij volgt een vaste totaal onlogische route met louter rechte hoeken. Alsof hij bestuurd wordt door een magneet onder het plaveisel. Hij loopt met ontbloot bovenlijf. Hij is mager, tanig, pezig. Zijn hoge gympen lijken veel te groot. Studenten ontwijken hem en zijn afwezige blik. Hij traint hier vast vaker.

Aan de plafonds van de passages prijken witte marmerachtige plafonnières zonder lamp, net als bij de Bank van Georgië en andere modernistische gebouwen in Tbilisi. De bibliotheek is aan alle zijden bekleed met gestapelde prefab betonelementen, waarvan de bovenste een soort batmanoortjes hebben.

Tussen de betonnen delen in zijn van die typisch Georgische patronen aangebracht. Georgië heeft een geheel eigen vormentaal. Het prachtige schrift, waarin geen letter herkenbaar is, is uniek. De hoge smalle bogen van de letters komen terug in de vormen van de gebouwen. De versieringen en patronen zijn uniek. Georgië heeft een lange en roemruchte geschiedenis.

Which reminds me… Tien jaar geleden ging ik in het Drents Museum te Assen naar de tentoonstelling Goud uit Georgië, de mythe van het gulden vlies. Wat ik me daarvan vooral herinner, is dat ik erg onder de indruk was van de verfijndheid van de goudsmederij uit een tijd dat Nederland een groot moeras was, met hier en daar een bewoonde zandbank.

Achter het bibliotheekgebouw bevindt zich de Faculteit Geschiedenis, een verwaarloosde schoonheid met zijn massieve trappenhuizen en rare kabels. Een gebouw gemaakt voor zwart-witfoto’s.

In de centrale hal van de bibliotheek hangt een groot schilderij dat vanwege de verbouwing is afgeschermd met doorzichtig plastic. Er staat een groep mensen afgebeeld, niet echt heel kunstig. Ik kan me niet aan de indruk onttrekken dat Jozef Stalin himself – de beroemdste Georgiër aller tijden – erop staat afgebeeld. Dat idee wordt versterkt door de suppoost, of bewaker, die me ineens verbiedt foto’s te nemen en maant weg te gaan.

Ik heb het indertijd verkeerd gezien, het is Stalin niet, zo leert mij navraag bij Homo-Soviet Tours. Die naam is overigens gebaseerd op Homo Sovieticus: de Sovjetmens; het is geen organisator van tours langs het pink light district van Tbilisi.

Het schilderij laat de druivenoogst zien, een groot feest dat elk jaar in september plaatsvindt. De man waarvan ik denk dat het Stalin is, is de personificatie van de Georgische opa uit de wijnregio Kakheti, ten oosten van Tbilisi. Het soort opa’s dat, weer volgens mijn bron, figureert in Georgische Sovjetfilms als Vader van een soldaat. Stalin was weliswaar een Georgiër, deze vrolijke besnorde opa is geen Stalin.

Bibliotheek Staatsuniversiteit Tbilisi
➜ Bouw: 1971-1980
➜ Architecten: Zurab Kopaladze, Bidzina Maminaishvili, Nodar Mgaloblishvili, Leri Medzmariashvili, Nodar Mikadze, Solomon Revishvili, Alexander Sabashvili, Devi Chopikashvili, Sh. Kachkachishvili

Geef een reactie

Gelieve met een van deze methodes in te loggen om je reactie te plaatsen:

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s