Relicten uit de Koude Oorlog: Nederland staat er vol mee. Atoombunkers, gebouwen voor de opslag van kernwapens, de IJssellinie. Alles met het doel om de Rus uit je achtertuin te houden. Ook de luchtwachttorens zijn relicten uit de Koude Oorlog. Verspreid over heel Nederland zijn nog zo’n twintig van de oorspronkelijke 276 uitkijktorens over. Het merendeel van de luchtwachtposten is gebouwd in prefab schokbeton volgens het brutalistisch ogende raatbouw-systeem.
Lees Meer
Het Topshuis is een opvallende verschijning op Neeltje Jans. Als je langs de Zeeuwse kust over de N57 van eiland naar eiland hopt, doemt een imposante beige-grijze betonnen doos op. In het Topshuis bevindt zich De Knop die moet worden ingedrukt om de schuiven van de Oosterscheldekering te laten zakken bij terreurdreiging vanuit zee. Maar de bediencentrale is ook zelfdenkend: komt het water in de Oosterschelde boven de 3 m boven NAP, dan gaan de enorme schuiven automatisch dicht.
Lees Meer
Naar het buitenland op vakantie gaan is al ruim een jaar niet mogelijk. Een beetje uit nood geboren ben ik op Oostblog gaan schrijven over brutalistische architectuur in Nederland. Geert Jan Hahn en Floris Akkerman kwamen met het idee om in een BNR Perestrojkast op tour te gaan in Nederland langs architectuur, monumenten en bijzondere plekken die op de een of andere manier te maken hebben met Oost-Europa en de Sovjet-Unie. Hier het resultaat.
Lees Meer
Het Raadhuis van Ede is ontworpen door het brutalistenduo Van den Broek en Bakema. Het is een langgerekt getrapt gebouw in uitgewassen beton, met smalle ramenrijen en vrolijke verticale oranje tegellijnen. Ik vind het geen topper uit hun oeuvre. En ook zeker niet hun meest brutalistische creatie. Maar als je een brutalistische trouwlocatie zoekt, ben je aan het goede adres.
Lees Meer
De Berenplaat is de grootste drinkwaterzuiveringslocatie van Nederland en werd begin jaren zestig gebouwd in de oksel van Spui en Oude maas, onder de rook van Spijkenisse. Het ontwerp was van de hand van de nog jonge – 28 jaar – architect Quist. Hij maakte direct naam met zijn Waterkathedraal, een tot verbeelding sprekende verzameling gebouwen in de beste modernistische en brutalistische traditie: twee UFO’s, een set gigantische betonnen trechters in een kas, een boemerang in een vijver.
Lees Meer
Langs het Calandkanaal – tussen Europoort en Botlek – staat het grootste windscherm ter wereld. Het is een imposante constructie. Het windscherm staat er niet voor niets: de schepen die uit de Brittanniëhaven kwamen, hadden veel last van de zijwind. Bij stevige wind liepen vooral de hoge lichtere autoschepen het gevaar te kapseizen of tegen de smalle Calandbrug – een hefbrug – te varen. Het grootste windscherm ter wereld was de oplossing voor dit probleem: 75% minder wind.
Lees Meer
Nederland heeft eigenlijk maar een beperkt aantal brutalistische gebouwen waarover echt iedereen het eens is dat ze brutalistisch zijn. Het stadhuis van Terneuzen draagt het keurmerk ‘100% brutalistisch’. Het stadhuis van Terneuzen is een slagschipachtig gebouw, gelegen op de dijk van de Westerschelde, uitgevoerd in beigegrijs beton en betonsteen.
Lees Meer
De Vierpoot was de kantine van de Kromhoutkazerne en is nu het restaurant of de mensa van de campus van de University College Utrecht. Een brutalistisch monument in mijn eigen stadsie. De toekomst van deze ‘stalinistische schransbunker’ met ruimteschip-achtige allure is echter onzeker.
Lees Meer
Het Oostblok staat er vol mee: pompeuze XXL hotels uit socialistische tijden, toen de arbeiders aller landen recht hadden op een fiks aantal weken door de staat of werkgever georganiseerde en gefinancierde vakantie. Om dit socialistische massatoerisme mogelijk te maken, werden er enorme hotels gebouwd. Er was geen schoonheidscommissie die zich druk maakte om de toch vaak buitenproportionele maatvoering van zo’n hotel, zijn blokkendozige bouwstijl, en dat midden in een soms pittoresk historisch centrum.
Lees Meer
Torres Blancas, een witte woontoren nabij metrostation Cartagena in Madrid, is een icoon van de organische architectuur, maar scoort ook hoge ogen bij liefhebbers van het brutalisme. Torres Blancas ligt aan een drukke doorgaande weg en is niet te missen: met zijn unieke ronde vormen torenen de Witte Torens hoog boven de omliggende gebouwen uit.
Lees Meer
Je moet ingelogd zijn om een reactie te plaatsen.