Roadtrip Georgië III: over de kustweg langs de Zwarte Zee

Van 10 tot 20 september 2026 was ik met reismaat en chauffeur Joris op roadtrip door Georgië. We reisden van de hoofdstad Tbilisi naar de bergen in het noorden, de Zwarte Zee in het westen en de steden Batumi, Kutaisi en Gori. De komende tijd schrijf ik op Oostblog over deze reis. Dit keer rijden we van Kutaisi naar Grigoleti aan de Zwarte Zee. De volgende dag volgen we de kustweg, eerst noordwaarts naar Poti en vervolgens zuidwaarts, via Kobuleti naar Batumi.

Op dik 10 kilometer van Kutaisi ligt Tskaltubo, een gigantisch kuuroord met tientallen sanatoria, hotels en badhuizen. Ooit Sovjet-chic, nu staan veel gebouwen er verlaten en verloren bij. In een eerder blog schreef ik er al over.

Georgië is een mozaïekland par excellence, maar dat is niet terug te zien in de bushokjes. Ik had verwacht iets aan te treffen als in Moldavië waar we bij elk bushokje stopten om de mozaïeken te fotograferen tijdens onze bus stop tour. Bij Sajavakho komen we dan eindelijk de eerste bushalte mét mozaïek tegen. Er is wel een noodstop voor nodig en de Jeep staat nogal link in de berm, maar je moet wat over hebben voor een mooi mozaïek.

Het bushokje grenst aan een voetbalveld waar superschattige kalfjes nieuwsgierig staan te wezen. Deze kalfjes hebben het maar goed op hun veilige omhekte grasveld. Onderweg zien we langs de snelweg geregeld koeien lopen, ook op de verhoogde middenberm grazen ze terwijl auto’s links en rechts voorbij razen. Hoe ze daar ooit weer veilig weg moeten komen is me een raadsel, maar hun leven is aan het einde wel een stuk avontuurlijker geweest dan dat van een kistkoe die nog nooit buiten heeft gespeeld.

Op alle zijden van het gebouwtje prijken mozaïeken met afbeeldingen die refereren aan de landbouw: boeren en buitenlui die meloenen, maïs en druiven oogsten. De meeste mozaïeken verkeren in slechte staat, vooral aan de bovenzijde. De liefde voor de mozaïeken is gering getuige de affiches die er overheen zijn geplakt en de pijp die dwars door een deel van het mozaïek is geramd. Het moet een recente ingreep zijn, in Art for architecture Georgia staat een foto van hetzelfde mozaïek van voor de pijp, nog geheel intact.

Badplaats Grigoleti met magnetisch zandstrand

Ons hotel in Grigoleti is lastig te vinden. Een naar later blijkt Russische studente loodst ons er uiteindelijk telefonisch naartoe. Het is een familiehotel op een meter of 20 van de zee, met een eigen keivrij gemaakt strandje. De Russische tolkt; ze is de enige die Engels spreekt. Ze wil haar Engels oefenen op ons en begint direct met de vraag wat wij, Nederlanders, van Russen vinden. Tsja… Ze spreekt wel over de oorlog in Oekraïne, niet over een speciale operatie, dus dat valt alweer mee. Maar ze vindt wel dat ‘haar jongens’ daar ook maar gewoon hun job doen. Dat vinden wij niet. De Engelse les is voorbij.

In 1949 werd de 50 kilometer lange kuststrook tussen Kobuleti en Poti gebombardeerd tot badplaats der Sovjet-Unie. Zee, helend zand en een subtropisch klimaat vormden er de perfecte combinatie. De smalle reep tussen de zee en de kustweg werd beplant met dennen en er verrezen hotels en strandhuizen die soms bijna tot op het strand staan.

De Zwarte Zee is niet zwart, eerder blauwgrijs, maar het zand op het strand is dat wel doordat er magnetiet in zit. Dit magnetische zandstrand – met ook veel keien en plastic rommel – wordt een geneeskrachtige werking toegedicht, goed voor botten, longen en zenuwstelsel. Wij hebben de helende werking niet kunnen ervaren doordat het weer ons in de steek liet. Als we een ochtendduik maken – onder het toeziend oog van een marineschip dat een paar honderd meter uit de kust voor anker ligt – begint het te regenen, en de regen houdt een groot deel van de dag aan. We maken nog een korte rondwandeling en komen langs veel onaffe bouwsels van soms overambitieuze projecten. Armonia is er zo een, een beach resort en vijfsterrenhotel met 235 kamers waarvan voortvarend het skelet is neergezet, waarna alle bouwactiviteit is gestaakt.

Onze kleren zijn inmiddels doorweekt. De voorspellingen voor de komende dagen zijn niet je dat. We komen hier eigenlijk voor het Nationaal Park van Kolkheti dat alleen per boot te bereiken is. De weersvooruitzichten doen ons besluiten naar Batumi te gaan, want bij slecht weer kan je maar beter in een serieuze stad zitten.

Wel gaan we nog even naar Poti, een havenstadje een tiental kilometer noordelijk van Grigoleti. Tussen de buien door halen we brood bij een Georgische bakker. Het brood wordt bakken in een houtgestookte ronde oven waarin de aanstaande broden tegen de binnenwand worden geplakt. Dit verse brood is echt heerlijk, dit soort bakkerijen vind je overal.

Havenstad Poti

Poti werd in 2008, tijdens de Russisch-Georgische oorlog, kortstondig door Rusland bezet en ook gebombardeerd. Na bemiddeling door Sarkozy kwam Poti weer in Georgische handen. In het centrum staat een monument ter ere van de gevallenen tijdens deze oorlog, maar dat hebben we gemist. In een flatwijk vinden we wel een monument ter nagedachtenis aan de gevallenen in de Abchazische oorlog van begin jaren negentig.

Beide monumenten steken schril af tegen het Overwinningsmonument ter nagedachtenis aan de helden van de Grote Vaderlandse Oorlog – de Tweede Wereldoorlog dus – die nooit terugkeerden, waaronder 11.000 inwoners van Poti. Het bestaat uit een bronzen beeld, omgeven door drie vormen die lijken op golven, handen of schelpen.

In het centrale park met de Kathedraal van de Verrijzenis van de Verlosser lopen we aan tegen een vrolijk sprookjesachtig mozaïek bij het amfitheater.

We rijden vervolgens over de kustweg in zuidelijke richting naar Batumi. Tussen de buien door proberen we nog wat mozaïeken te scoren. Fietsers schuilen in een bushokje dat is versierd met pastorale taferelen van fluit spelende herders en herten aaiende vrouwen. Fietsers zie je niet veel in Georgië, geen vakantiefietsers en geen ‘gewone’ fietsers. Het lijkt me ook geen pretje hier rond te fietsen langs de vaak drukke wegen. Fietspaden heb ik niet gezien.

Doordat de meeste mozaïeken – net als die in Moldavië – geen socialistische propagandaboodschap uitdragen, maar juist lokale tradities laten zien, doen ze niet mee in de afrekening met het Sovjetrussische verleden waar veel monumenten in de voormalige Oostbloklanden mee te maken krijgen. Dat wil niet zeggen dat de liefde groot is; veel mozaïeken verkeren in slechte staat of zijn al verdwenen, sommige zijn dan weer bewonderenswaardig netjes opgeknapt.

Kobuleti: vertier voor de massatoerist

De volgende stop is Kobuleti, een stad op ongeveer 40 kilometer van de Turkse grens en voor de Sovjet-Unie een kuuroord van nationaal belang met veel sanatoria en pensions. Door de afscheiding van Abchazië waren veel populaire vakantiebestemmingen aan de Zwarte Zee niet meer bereikbaar voor de Georgiërs, waar Kobuleti van profiteerde. Jaarlijks komen er zo’n 100.000 toeristen naar de stad. Er rijden veel auto’s met Russische en Wit-Russische kentekens rond, en ook Armenië en Turkije zijn goed vertegenwoordigd.

Ook nu is het er druk en vol toeristen. Maar zoals dat ook in Nederland is: met regen is elke toeristische kustplaats een treurtrip op zich, met lelijke hotels, gesloten bars en noodlijdende horeca en vertier. Een file aan auto’s perst zich door de smalle, drukke kustweg en het langgerekte centrum van de stad. Hier komt ook duidelijk een ander type toerist op af dan in Kobuleti; dit is gericht op grootschalig toerisme voor mensen die willen zuipen, dansen, gokken.

Maar al die treurnis wordt verlicht doordat hier een van mijn favoriete mozaïekkunstwerken staat. Aan de kust van de Zwarte Zee ging men in de jaren zeventig en tachtig helemaal los op driedimensionale met mozaïeken versierde kunstwerken waarvoor de zee met al haar bewoners de inspiratie vormde. Dat leverde bushaltes in schelp- en visvorm op, mozaïeken met een afbeelding van zeeaquaria, een paviljoen met zeedieren in Batumi (in een volgend blog daarover meer) en deze vissenfontein in Kobuleti.

De vissenfontein bevindt zich in een langgerekt park aan de boulevard, met strandtenten, bars en terrassen. De fontein is niet in werking en zo te zien al een tijdje niet schoongemaakt. Verder verkeert het mozaïek redelijke staat. Vrolijk gekleurde fantasievissen en een kribbig krabbetje zwemmen in een langgerekt pierenbadje zonder water, waarvan ook de bodem en wanden met vrolijke mozaïeken zijn bedekt. De meeste toeristen laten dit kunstwerk echter links liggen; zij zoeken hun vertier elders.

We vervolgen de kustweg. Langs het spoor staat een imposante rij GAZ-trucs voor de verhuur. Na nog een kilometer of 25 doemt de skyline van Batumi op met opvallend veel patserhoogbouw waarbij een Trumptoren niet zou misstaan. Het is spannend rijden door de erg smalle straatjes van het oude centrum. Zonder krassen en deuken halen we hotel Old Town.

Meer foto’s

Meer blogs over Georgië